Kroniek van een Kruisbandletsel

Tijdens een kontaktsport een moment dat de voet blijft staan terwijl het lichaam wegdraait, of het landen van een sprong waarbij het lichaamsgewicht naast de knie is. In ieder geval letsels waarbij de knie bijna gestrekt is. Een voelbare of zelfs hoorbare knap en doorspelen gaat niet meer. De knie wordt binnen een paar uur behoorlijk dik. IJspakkingen,  eerste hulp of huisarts en fysio. Er lijkt wel redelijk herstel, maar het gaat niet snel en de knie blijft anders aanvoelen. Bij lopen lijkt het of het onderbeen naar voren schuift, het voelt beter de knie wat gebogen te houden. Je gaat opnieuw door de knie op een moment dat je er eigenlijk niet aan denkt. Hierna moet je steeds nadenken om de gewone bewegingen met je knie te kunnen maken.

De kruisbanden ontstaan al vroeg in de foetus, ze zijn in de 16e week al aanwezig. Er zijn er twee, een voorste (VKB) en een achterste (AKB). Ze fungeren in samenspel: als één van beide kapot is, wordt de functie van de ander hierdoor beinvloed. Beide kruisbanden samen sturen de beweging van de gewrichtsvlakken van de knie. Dit betekent ook meteen dat tijdens de groei en ontwikkeling van de knie de vorm van de glijvlakken (kraakbeen) van boven- en onderbeen door de kruisbanden wordt gestuurd (en vice versa).

De voorste kruisband (oranje hiernaast) is de enige struktuur die in de vrijwel gestrekte knie  de kracht van de sterkste bovenbeenspier (de quadriceps, rood), kan tegenwerken. De quadriceps of kniestrekker wil het  onderbeen naar voren wil trekken (blauwe pijl) via de knieschijf (groen) en strekpees (geel). De knieschijf functioneert eigenlijk als een katrol, die de strekkracht van de quadriceps verder doet toenemen.

Als de voorste kruisband niet meer werkt wordt deze kracht opgevangen door o.a. de binnenmeniscus, maar deze is vooral gemaakt voor drukkrachten en niet voor de schuifkrachten die hij te verduren krijgt na een VKB letsel. Dit kan tot meniscusbeschadiging leiden. Bij ca. 70% van de mensen met een VKB letsel dat langer dan 1 jaar bestaat wordt zo'n meniscusletsel gezien bij MRI of kijkoperatie.  Op zijn beurt kan zo'n meniscusletsel weer pijn - of slotklachten veroorzaken en op termijn van jaren kan een mate van (kraakbeen) slijtage het gevolg zijn.
 

De voorste kruisband centraal in beeld bij een kijkoperatie

Meniscus?

Als de kruisband scheurt is er een kans van 30 - 70% dat op dat moment ook één of beide menisci scheuren. Dat is een grote spreiding en die wordt bepaald door of de knie wel of niet belast was ten tijde van het letsel. Zeg maar het verschil tussen een VKB letsel ontstaat bij landen van een sprong of bij bv. een verdraaiing van de knie in de lucht door een ski.

Het merendeel van deze meniscusscheuren geneest zonder dat hiervoor geopereerd hoeft te worden. Deze genezing is zelfs beter dan bij de meniscusscheuren die niet gepaard gaan met een VKB letsel. Dit komt doordat er een bloeding in de knie ontstaat bij verscheuren van de VKB en dit bloed bevat de stoffen die de genezing van de meniscus op gang brengen. Ook lopen mensen met een VKB letsel een paar weken voorzichtig zonder gekke draaiingen van de knie. Hetzelfde fenomeen speelt bij hechten van een meniscus: de resultaten hiervan zijn beter als dit in combinatie met een VKB reconstructie gebeurt omdat tijdens deze ingreep ook weer bloed in de meniscusscheur komt.

MRI?

Moet ik geen MRI hebben?
Dat kan, maar een orthopeed kan met gewoon lichamelijk onderzoek eigenlijk de banden meestal goed beoordelen en de zaken afwegen die nodig zijn om een behandelplan op te stellen voor een kniebandletsel. Bij een meniscusletsel is alleen als een stuk meniscus verplaatst in de knie ligt en een strekbeperking geeft, er de (medische) noodzaak om op korte termijn een kijkoperatie en/of VKB reconstructie te doen. Wel is voor mensen die weten dat ze sowieso weer naar een sportcarriere terugwillen niet veel nut in het wachten en met oefentherapie behandelen van een VKB letsel te verwachten. En, als de knie blijft schuiven is op termijn van ca. 1 jaar bij ca. 3/4 van de mensen een beschadiging van de binnenmeniscus ontstaan. Kortom, het is goed om tot een duidelijk behandelplan te komen en in geval van reconstructie van de band, dit binnen enkele maanden te doen.

Andere banden?

Posterolateraal kapsel

Beenstand

Hyperlaxiteit

bronvermelding:  orthopedie, Haga Ziekenhuis